Từ Điển Gia Phả

Chi

Nhánh lớn trong dòng họ. Họ Hoàng có 4 chi: Giáp, Ất, Bính, Đinh.

Đời (Thế hệ)

Mỗi lớp con cháu tính từ Thủy Tổ. Thủy Tổ = Đời 1, con = Đời 2...

Bác

Anh/chị của cha (lớn hơn cha).

Cậu

Anh/em trai của mẹ.

Chú

Em trai của cha (nhỏ hơn cha).

Cô

Em gái hoặc chị gái của cha.

Dì

Em gái hoặc chị gái của mẹ.

Ngoại

Bên mẹ (ông ngoại, bà ngoại, cậu, dì...).

Nội

Bên cha (ông nội, bà nội, chú, bác...).

Phối ngẫu

Vợ hoặc chồng — người kết hôn với thành viên trong họ.

Thông gia

Mối quan hệ giữa hai gia đình khi con cái kết hôn với nhau.

Bát hương

Bình chứa tro nhang trên bàn thờ, biểu tượng linh thiêng.

Giỗ

Lễ cúng tưởng nhớ người đã mất vào ngày mất (Âm lịch) hàng năm.

Mâm ngũ quả

5 loại trái cây bày trên bàn thờ, biểu tượng ngũ hành.

Nhà thờ tổ

Nơi thờ cúng tổ tiên chung của cả dòng họ.

Tảo mộ

Dọn dẹp, tu sửa mộ phần tổ tiên, thường vào tiết Thanh Minh.

Tên húy

Tên thật của người đã mất, dùng trong thờ cúng. Không gọi trực tiếp — gọi là "kỵ".

Thanh Minh

Tiết khí trong năm (đầu tháng 4 DL), dịp tảo mộ tổ tiên.

Vàng mã

Giấy vàng bạc đốt gửi cho người đã mất (phong tục dân gian).

Văn khấn

Bài đọc khi cúng, bày tỏ lòng thành kính với tổ tiên.

Vu Lan

Rằm tháng 7 Âm lịch, mùa báo hiếu cha mẹ.

Đại hội gia tộc

Cuộc họp toàn thể dòng họ, thường 2 năm/lần, bầu Ban Liên lạc.

Gia huấn

Lời dạy của tổ tiên truyền lại cho con cháu.

Gia phả

Sách/bản ghi chép lịch sử dòng họ qua các thế hệ.

Phả đồ

Sơ đồ cây gia phả, biểu diễn mối quan hệ huyết thống.

Quỹ gia tộc

Quỹ chung do thành viên đóng góp để lo giỗ chạp, tu sửa nhà thờ.

Con trưởng

Con trai đầu lòng, thường kế thừa vai trò trong gia tộc.

Thủy Tổ

Người lập nên dòng họ, tổ tiên đầu tiên.

Trưởng chi

Người đứng đầu một chi (nhánh) trong dòng họ.

Trưởng tộc

Người đứng đầu dòng họ, thường là con trai trưởng chi trưởng.